Çapemeniya erebî: Dewleta Tirk operasyona tirkkirinê li herêmên dagirkirî dimeşîne

Di raporên rojnameyan erebî yên îro de hat diyarkirin ku Tirkiye siyaseta tirkkirina berfireh li herêmên dagirkirî yên li Sûriyê pêk tîne û hat tekezkirin ku komên çete yên girêdayî wê piştevaniya operasyona tirkkirinê dikin.

Rojnameya El-Ereb û kanala El-Erebiye Net raporên cuda belav kirin ku tê de behsa siyaseta tirkkirinê ya dagirkeriya Tirk û çeteyên wê li herêmên dagirkirî dimeşîne, ferzkirina materyalên xwendina tirkî, tunebûna zimanê dayikê û li rexê jî guhartina navên bajar û dibistanan, hat kirin.

Rojnameya El-Ereb îşaret bi rewşa hêrsa mezin di navbera Kurdên li Sûriyê û sûriyan der barê kiryarên Tirkiyê li xaka Sûriyê de kir. Ji wê jî zêdetir kuştinên tolhildanê û qirkirina nasnameyê jî pêk tên. Enqere bi serweriya xwe aliyên çand, ziman û leşkerî li herêmê bi rêya tirkkirina bimetod pêk tîne û armanc ew e ku herêmên dagirkirî tev li Tirkiyê bike.

Rakirina ala Tirkiyê û guhartina navên bajaran

Tirkiyê ala xwe li baregehên leşkerî, dibistan, kolan û saziyên xizmetguzariyê li herêmên Sûriyê yên dagir kirine, hildaye. Her wiha jî navên bajaran jî guhartin; wekî bajarê El-Raî yê li bakurê Helebê "Çobanbey", navê Cebel Eqîl ê navdar kir "Bulent Bayrak" û ji bilî wê jî guhartina bi dehan navên gundan li herêmên Bab, Efrîn û Ezazê û her wiha jî navên qad, kolan û parkan jî.

Materyalên Tirkiyê û qedexekirina zimanê dayikê

Rojnameya El-Ereb wiha nivîsand: "Li Efrînê navê Recep Tayyîp Erdogan li qada "Serê" hat kirin û navên tirkî yên dîtir jî li gundên kurdî hatin kirin. Li Ezazê jî navê "Neteweya Osmanî" li parka giştî ya bi temenê 100 salî tevî ala Tirkiyê ya mezin tê de hatiye danîn, lê hat kirin.  Her wiha nivîsên bi zimanê tirkî derbeyeke mezin ji sûriyan re bû."

Li aliyekî din dagirkeriya Tirk navên dibistanan guhartin û zimanê tirkî piştî qedexekirina zimanên kurdî bi giştî û erebî li hin herêman, ferz kir. Ya balkêş jî navê navenda çandê li gundê Mêremîn ê Efrînê bi navê "Tenzîle" yê dayika serokkomarê Tirkiyê hatiye binavkirin.

Li gorî di rojnameyê de hatiye tekezkirin, Tirkiyê li ser şêniyan ferz kir ku zarokên wan zimanê tirkî û materyalên tirkî li şûna yên Sûriyê bixwînin. Li ser xwendekaran bawernameyên li ser ala tirkî û nivîsên zimanê tirkî hene, belav kirin. Her wiha jî şaxên zanîngeha xwe, nuqteyên posteyê (namegerî), dadgehên Tirkiyê û navendên olî li ser rêya Osmanî hatin vekirin.

Çete... mezintirîn piştevanên tirkkirinê li Sûriyê

Rojnameya El-Ereb Net kiryarên komên çete yên girêdayî dagirkeriya Tirkiyê ku piştevaniya operasyonên tirkkirinê li herêmên dagirkirî dikin, şopandin.

El-Erebiye Net di rapora xwe de wiha nivîsand: "Bajarê Ezazê yê Sûriyê yê ku çeteyên dagirkeriya Tirkiyê dagir kirine, projeya nûkirina qada gulover a li naverasta bajêr ku ala dewleta Tirk tê de venişt, bi dawî kir. Ruxmî ku " Buroya Çapemeniya Ezazê" ya girêdayî çeteyên Tirkiyê got ev proje bi piştevanî û piştgiriya bazirganên Ezaz û gundewarên wê pêk hatiye jî, lê çavkaniyên herêmî ji bajêr ji El-Erebiye Net re îşaret pê kir ku komên çete li ser bazirganan ferz kir da ku pereyan bidin û vê projeyê pêk bînin.

Çeteyan di Hezîrana borî de ragihand ku navê "Neteweya Osmanî" li parka giştî ya li bajarê Ezazê piştî sererastkirinê di pêngaveke wekî lêkirina navê Erdogan li qada giştî ya bajarê Efrînê de, hat kirin. Her wiha jî li ser tevahî navend û desteyên hikumetê ala Tirkiyê heye. Li van daîreyan zimanên tirkî û erebî heye. Tîpên tirkî ji yên erebî mezintir in. Di heman demê de jî  tiştê bi navên kurdî tune ne. Li rexê jî alên Sûriyê û opozîsyonê li herêmên dagirkirî tune ne.

(fr)


Mijarên Din