4 yılın ardından Girê Spî

Türk devletinin dünyanın dört bir yanından getirdiği binlerce çetenin Suriye’ye geçiş noktası haline getirilen Girê Spî, çetelerden kurtuluşunun 5’inci yılına girdi. Özerk Yönetim çatısı altında kent, artık bir ortak yaşam ve iç barış modeli.

2011’de Suriye’de devrim kıvılcımlarının alevlenmesiyle beraber Girê Spî de ülkedeki birçok kent gibi rejime karşı ayaklandı. 

Ülke genelinde halkın barışçıl eylemleri yoğunlaşınca Suriye rejimi de Girê Spî’deki üyelerini çekmeye başladı. Uluslararası ve bölgesel güçlerin müdahalesiyle barışçıl eylemler, 2012 yılında yerini silahlı çatışmalara bıraktı. Arap aşiretleri, talan ve hırsızlık yapan silahlı gruplara karşı silah kuşanarak, kendilerini korudu.

Suriye krizi boyunca 155’i geçkin, İslam adı altında hareket eden silahlı grup oluşturuldu. Özellikle Türkiye sınırındaki bölgeler, El Nusra (Heyet Tehrir El Şam kısa adıyla HTŞ) ve DAİŞ gibi Türk devleti destekli dünyanın en azılı çete gruplarının terörüne şahit oldu.

On binlerce yabancı uyruklu çetenin sınır kapılarından geçmesini sağlayan Türk devleti, Girê Spî’yi, HTŞ ve DAİŞ çetelerinin terör saldırılarının başlangıç noktasına; Kobanê ve Serêkaniyê gibi Kürt bölgelerine geçiş kapısına çevirmişti.

DAİŞ çetelerinin Girê Spî işgali 2015 yılının yaz aylarına kadar devam etti. Eğitim ve benzeri birçok yaşamsal aktiviteye yasak koyan çeteler halkı her türlü hakkından mahrum bırakmış, katliamlar yapmıştı. Kobanê başta olmak üzere Suriye ve Irak’ta 5 bin çetenin öldürülmesiyle DAİŞ’in ağır darbe almasının ardından Serêkaniyê ve Kobanê’deki YPG-YPJ savaşçıları yönünü Girê Spî’ye verdi ve 15 Haziran 2015 tarihinde kenti çetelerden temizledi.

Şam, Halep ve benzeri merkezi olmayan çoğu yer gibi Girê Spî de birçok yönüyle unutulmuşluğa maruz kalmış, kurtuluşun ardından Özerk Yönetim çatısı altında sivil ve askeri kurumlarıyla örgütleninceye kadar, Türkiye sınırına yakın bütün kentler gibi savaşın acısını çekmişti.

Özerk Yönetim’e doğru ilk adım

Kuzey ve Doğu Suriye genelinde olduğu gibi Girê Spî’de de kanaat önderleri, siyasetçiler ve aydınlarla yapılan toplantıların ardından Özerk Yönetim seçimlerinin birinci aşamasıyla tarihi bir adım atmış; böylece yönetim ve üyeleri belirlenerek komünler oluşturulmuştu.

Seçimlerin ilk etabının başarıyla tamamlanmasının ardından 1 Aralık 2017’de belediye ve yerel meclis yönetimlerinin belirlendiği ikinci etap seçimler gerçekleşti. Yerel meclislerde sağlık, kadın, ekonomi, gençlik, savunma, kültür sanat, toplumsal çalışmalar, yerel yönetimler ve belediyeler ile eğitim komiteleri bulunuyor.

Sağlık alanındaki gelişmeler

DAİŞ çetelerinin 2 yıl süren işgali boyunca Girê Spî halkı, sağlık hizmeti konusunda büyük çile yaşadı. Çeteler, ‘İslam şeriatı’ adı altında erkeklerin kadın doktorlar, kadınların da erkek doktorlar tarafından tedavi ve muayene edilmesini yasaklamıştı. Sağlık kadrolarının az olması da üzerine eklenince kent, insani krizle yüz yüze kalmış, salgınlar başlamıştı.

Kurtuluşun ardından kentte, her alanda örgütlenmeye giden Özerk Yönetim, sağlık hizmetlerinde de sorumluluğu üstlendi. İlk iş olarak Wetenî hastanesinin restorasyon çalışmasına başlanıldı. Yalnızca acil ünitesinin olduğu hastaneye 15 yeni ünite daha eklendi. Böylece acil bölümü ile beraber yaralanma-yanık ünitesi, çocuk, dahiliye, cerrahi, kadın-doğum, muayene, fizik tedavi, diyaliz, laboratuvar, (talasemi, şeker ve tansiyon gibi) özel kronik hastalıklar bölümleri de açılarak her ay on bin kişiye hizmet veren bir kuruluş haline getirildi.

Eyn İsa ilçesinde de ‘Umer Elûş’un adını verdiği bir hastane açan Girê Spî Kantonu Sağlık Komitesi ayrıca Siluk ilçesinde de önümüzdeki günlerde açacağı bir hastanenin hazırlıklarını yapıyor. 

Bunlarla birlikte Hamam Türkmen, Hişa, Kormazat ve Cirin beldelerinde de ücretsiz hizmet veren sağlık merkezleri açıldı. 41 özel sağlık kurumuna ruhsat veren komite, 45 doktora da klinik açma belgesi verdi.

Eğitim faaliyetleri

Türk devletinin himaye ettiği HTŞ peşi sıra da DAİŞ çeteleri Girê Spî’deki okul binalarını zindana, işkencehaneye ve askeri üsse çevirmişti. Girê Spî Kantonu Eğitim Komitesi, çetelerden dolayı hasara uğrayan okulları eğitime hazır hale getirmek için büyük zorluklar yaşadı. Kanton genelinde bulunan 420 okulda şimdi ilkokul, ortaöğrenim ve lise düzeyinde toplam 38 bin öğrenci eğitim görüyor; bin 500 öğretmen görev yapıyor.

Komite faaliyetlerini genişletme adına Öğretmenler Birliği, Kadın Öğretmenler Yönetimi ile Akademiler ve Enstitüler Yönetimi kurumlarını oluşturdu.

Kanton genelinde her öğrencinin kendi anadilinde eğitim alma hakkı bulunuyor. Ancak Ermenice ve Türkmence eğitim kaynaklarının temini, komitenin yaşadığı başlıca zorluklardan.

Hizmet alanında birçok gelişme yaşandı

Hizmetin ulaşmadığı, unutulmuşluğu yaşayan kent, Özerk Yönetim ile yeniden inşa edildi. Kanton genelindeki yollar için 6900 metreküp asfalt kullanıldı; Ceble, Yabise ve diğer beldelerdeki toprak yollar ilerleyen dönemde asfaltlanmak üzere onarıldı. Kent içi ve dışındaki ana arterler, Siluk ilçesine kadar onarımdan geçirildi.

Yol onarımlarıyla birlikte belediyeler, kanton genelindeki kanalizasyon ve su hatlarını restore etti. Çevre ve imar alanında da yeni düzenlemelere gidildi. Kanton genelinde park onarımları, peyzaj çalışmaları ve çevre düzenlemeleri yapıldı.

Girê Spî Kantonu, Özerk Yönetim çatısı altında 4 yıldır demokratik bir şekilde yönetiliyor, güven ve huzur içinde organize bir sistem yaşıyor.

(cj)

ANHA


Diğer Haberler