​​​​​​​Akaryakıt fiyatlarının önlenemez yükselişi sürüyor

Suriye’ye uygulanan Sezar Yasası yaptırımlarının ardından karaborsaya düşen akaryakıtın fiyatı önlenemez bir şekilde yükselmeye devam ediyor.

Halep başta olmak üzere Suriye’nin birçok merkezinde akaryakıt tedariki her geçen gün zorlaşıyor. Suriye’ye uygulanan Sezar Yasası yaptırımlarının ardından karaborsaya düşen benzinin fiyatı da her geçen gün artmaya devam ediyor. Hükümetin ekonomik krize ilişkin yaptığı ‘az kaldı’ açıklamalarına tepki yağarken artan akaryakıt fiyatları ülke içi ulaşımı durdurma noktasına getirdi.

‘YAŞAM KOŞULLARINI ETKİLİYOR’

Yaşanan benzin kıtlığının ardından petrol istasyonlarında uzun araç kuyrukları oluşmaya başladı. Anayollara taşan araç kuyrukları çoğu yerde trafik akışını durdurdu. Şahsi araçlarını çalıştıramayan halk, toplu taşımaya yöneldi. Ancak artan fiyatlar toplu taşıma ücretlerine de doğrudan yansıdı. Daha önce Eşrefiyê Mahallesi’nden Halep Üniversitesi’ne (3 km) giden biri toplu taşımaya 725 Suriye lirası ödüyordu. Son zamlarla birlikte bu fiyat 3 bin Suriye lirasına kadar çıktı. Bu da kilometre ücretinin bin Suriye lirasına tekabül ettiği anlamına geliyor. Toplu taşıma sorunları sadece fiyatlar değil otobüslerin hareket saatleri arasındaki fark insanların saatlerce durakta beklemesine de neden oluyor.

Piyasa fiyatı 450 Suriye lirası olan 90 oktan benzini istasyonlardan tedarik etmek isteyen birinin 3-4 gün sıraya girmesi gerekiyor.

Taksi şoförü olan Ebû Ebdo’ya göre birçok kişi bu sırayı beklememek için benzini karaborsadan temin ediyor. Karaborsada benzinin fiyatı 2 bin 600 ile 3 bin Suriye lirası arasında değişiyor.

‘AKARYAKIT STOKU YAPILIYOR’

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın 2008 yılında çıkardığı 42 sayılı kanuna göre bir kişinin akaryakıt kaçakçılığı yapması, belirlenen fiyatın üzerinde piyasaya akaryakıt sürmesi ya da belirlenen miktarlar üzerinde akaryakıt depolaması suçtur. Bu suçun çeşitli yaptırımları da bulunmaktadır. Ancak bazı akaryakıt satıcıları bu kanuna rağmen keyfi fiyatlar belirlemekte ve akaryakıt stoku yaparak fiyatların yükselmesine neden olmaktadır. Hükümet ise bu konuda caydırıcı adımlar atmıyor.

Ebu Ebdo sürücülerin karaborsaya yönelmesinin nedenini ise şöyle açıklıyor: “Ben bir taksi şoförüyüm. Geçimimi de bununla sağlıyorum. Benzin istasyonunda 4 gün sıraya girersem 3 gün çalışamayacağım için evimin kirasını ödeyemem. Ödeyebilmem için taksi ücretini iki katına çıkarmam gerekecek. Yani bana karaborsa fiyatına mal olacak. Yani istasyondan ya da karaborsadan almak bizim için çok fark etmiyor.”

Halep’in Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerinde yaşanan ulaşım sorunları da ayrı bir sorun olarak karşımızda duruyor. İnsanlar saatlerce durakta beklemekten dert yanıyor.

İsmini açıklamak istemeyen N.B. adlı Şêxmeqsûd sakini, bir yere gitmek için saatlerce durakta beklemek zorunda kaldığını belirterek, hasta olmaması halinde her yere yürüyerek gitmeyi tercih edeceğini ifade etti.

ÖĞRENCİLER OKULA GİDEMİYOR

Halep Üniversitesi Beşeri Bilimler Fakültesi’nde okuyan bir öğrenci, okula gidiş yolunun çile yolu olduğunu belirtti. Otobüs sayılarının çok yetersiz olduğunu kaydeden öğrenci, okula gelmek için her gün bir buçuk kilometre yol yürüdüğünü vurguladı.

İki gündür benzin sırasında olan M.R. adlı bir sürücü, “Arabamın önünde benzin almak için bekleyen 50 araba bulunuyor. Bu sıra düzgün bir şekilde ilerletilse iki saatte benzin alabilirim ancak buradaki sorumlu müdüre 10 bin Suriye lirası vermediğim için iki gündür sırada bekletiliyorum” dedi.

Bazı kişiler sırada beklememek için ücret karşılığında birisini sıraya koyuyor. Bazıları ise kendisi sıraya girmek zorunda kalıyor.

Akaryakıt krizini çözemeyen hükümet yetkilileri yaptıkları açıklamalarla fiyatları düşürdüklerini söylese de piyasanın ateşi düşmüyor. Petrol Bakanlığı, yaptığı açıklamada halka benzini tasarruflu kullanma çağrısında bulundu.

İçişleri Bakanlığı, 19 Ocak'ta destekli bir litre benzin fiyatını 475 Suriye lirası olarak belirlediğini belirten bir kararname çıkardı.

Bakanlık, kararında desteksiz bir litre benzinin fiyatını 675 lira olarak, 95 oktan benzinin fiyatını ise bin 300 Suriye lirası olarak belirledi.

Sonuç olarak daha önce 25 Suriye lirası olan bir litre benzinin fiyatı daha da yükselmiş oldu.

Geçen Ekim ayında İçişleri ve Tüketiciyi Koruma Bakanlığı, bir litre benzinin fiyatını 450 Suriye lirasına, 95 oktan benzinin litresini ise 650 Suriye lirasına düşürdü.

‘SEZAR YASALARI ETKİLİ OLDU’

Şam Hükümeti Bakanlar Kurulu Başkanı Hisên Ernûs, 24 Eylül 2020’de Suriye Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada “Akaryakıt krizinin tekrarlanmaması için uğraşıyoruz. Ülkemize uygulanan ambargo özellikle de Sezar Yasası yaptırımları bu krizin yaşanmasına neden oldu” demişti.

ABD tarafından Suriye’ye uygulanan Sezar Yasası yaptırımlarının ekonomiye olan etkisi sürüyor. Suriye Merkez Bankası’nın mali işlemlerini hedef alan yaptırımların ardından ülkedeki döviz akışı kesildi. Bu aynı zamanda hükümetin çeşitli ihtiyaçları karşılamasını da engelledi.

Şam’daki krizi yakından takip edenler, hükümetin Suriye krizini BM’nin 2254 sayılı kararı çerçevesinde çözmeye yanaşmaması halinde ekonomik krizin daha da derinleşeceği uyarısında bulunuyor.

(rr/cno)

ANHA


Diğer Haberler