Arapça basında geçen hafta

Arapça gazetelerde geçtiğimiz hafta öne çıkan konular, İdlib’deki çatışmalar ve bölgede kimyasal silah iddialarına ilişkin açıklamalar, ABD’nin 10 basamaklı Suriye planı, İran ile ABD arasında tırmanan gerilim, Türkiye’nin Libya’daki milislere mühimmat ve personel takviyesi, Türkiye’nin yaptırımlar çerçevesinde İran’dan petrol almayı durdurması ile Sudan, Yemen ve Suudi Arabistan’a ilişkin gelişmeler oldu.

SURİYE

Arapça yayın yapan gazetelerde, İdlib’de yaşanan gelişmeler geniş yer buldu.

20 Mayıs tarihli El Kuds El Arabi gazetesi, “Çok sayıda asker ve subayın öldürülmesinin ardından rejim güçleri Lazkiye’de kimyasal silah kullandı” başlığıyla yayınladığı haberde, İdlib’deki ‘ulusal kurtuluş cephesi’ adlı çete yapılanmasının sözcüsü Naci Mustafa’nın iddialarına yer verdi. Mustafa’nın, Lazkiye’nin Kebani beldesinde rejim güçleri tarafından klor gazı kullanıldığı ve çok sayıda üyelerinin yaralandığını ifadelerini yazdı.

21 Mayıs’ta yayınlanan El Vatan gazetesi de “Erdoğan, görüşmelerde tavrını güçlendirmek, teröristlerin moralini yükseltmek ve güç dengelerini değiştirmek istiyor… 72 saatlik ateşkes Türkiye’nin teröre desteği ve ihlallerle geçti, rejim karşılık verdi” başlıklı haberinde, İdlib’de ilan edilen ateşkes için belirlenen 72 saatlik sürenin, Heyet Tehrir El Şam (HTŞ) çeteleri ve ortaklarının ateşkesi birçok defa ihlal etmesinden dolayı ‘süratle geçtiğini’ belirtti.

Gazete haberin devamında Ankara’nın görüşmelerde tutumunu güçlendirmek, teröristlerin moralini yükseltmek ve sahada Suriye rejim güçlerinin lehine işleyen güç dengelerini değiştirmek için çabaladığını; Türkiye’nin tüm gücüyle İdlib’deki teröristlerin yanında yer aldığını yazdı. Haberde ayrıca Ankara’nın, Suriye’nin kuzeydoğusu ve Halep’in kuzeyindeki yüzlerce teröristi Hama ve İdlib’e konuşlandırdığını da aktarıldı.

Şarkul Avsat’ın 22 Mayıs tarihli sayısında, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Salı günü yaptığı açıklamayı, “Washington: Suriye’de kimyasal silah kullanıldığını tespit ettik” başlığıyla sayfalarına taşıdı. Haberde bakanlığın, Suriye’nin kuzeydoğusunda kimyasal silah kullanımına tespitlerinin olduğu ve doğrulanması halinde ABD’nin müttefikleriyle beraber uygun ve hızlı bir cevabı vereceği açıklamasını yazdı.

23 Mayıs tarihli El Arab, “Çözüm koşulları azalırken İdlib’i yoğun bir yaz bekliyor” başlığıyla sayfalarına taşıdığı haberinde ‘iki taraf arasında ilan edilmemiş ateşkesin’ ardından İdlib ve çevresine savaşın geri döndüğünü, kimi kesimlerce ateşkesin boşa çıkma sebebinin, tarafların bölgede HTŞ hakimiyetini sonlandırmak adına ortak bir mutabakata varmaması olarak değerlendirdiğini yazdı.

Aynı gün Şarkul Avsat da “ABD’nin Suriye’de 3 hedefini gerçekleştirmek için 10 yolu” başlığıyla yayınladığı haberde ABD yönetiminin Suriye için hazırladığı 10 basamaklı planla DAİŞ ve El Kaide tehditlerinin ortadan kaldırılması, İran’ın Suriye’deki varlığının son bulması ve Suriye’de siyasi çözümün gerçekleşmesini hedeflediğini belirtti.

Şarkul Avsat, 25 Mayıs’taki sayısındaki “Hama’daki yenilgisinin ardından Şam, İdlib’e varil yağdırıyor” başlıklı haberde, Suriye rejim güçlerinin Hama’nın kuzeyinde çetelerden aldıkları bölgeleri yeniden kaybetmesinin ardından İdlib’e yoğun bombardıman yapıldığını bildirdi. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne dayandırılan haberde, Hama’nın kuzeyinde ve Şehşebo Dağı bölgesinde çetelerin top atışları sonucu 10 rejim askerinin öldürüldüğünü belirtirken, İdlib kırsalına yönelik top atışlarında da sivillerin öldüğünü kaydedildi.

İRAN – ABD

İran ve ABD arasında yükselen gerilim Arapça yayın yapan gazetelerin başlıca konularından oldu. El Arab gazetesi, 20 Mayıs tarihli sayısında, “Washington, Tahran ve Riyad: Savaş istemiyoruz ama hazırız” başlığıyla yayınladığı haberinde, üç başkentin de benzer açıklamalar yaptığına dikkat çekti.

22 Mayıs’ta yayınlanan El Hayat’ta ise ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun, Birleşik Arap Emirlikleri karasularında gemilerin ve Suudi petrol istasyonlarının hedef alınması olaylarının arkasında İran’ın olabileceğini söylediğini yazdı.

23 Mayıs tarihli Şarkul Avsat gazetesi de İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Haşmetullah Felahetpişe’nin, ülkesinin doğrudan veya dolaylı olarak ABD ile savaşmayacağı açıklamasında bulunduğunu belirtti.

Gazete 24 Mayıs’taki sayısında, Umman Dışişleri Bakanı Yusuf Bin Alavi’nin, ülkesinin ABD ile İran arasındaki gerilimi düşürmeye çalıştığını söylediğini kaydetti.

25 Mayıs’taki sayısında ise Şarkul Avsat, ABD Başkanı Donald Trump’ın Cuma günü Ortadoğu’ya koruma amaçlı asker gönderme kararını aldıklarını duyurduğunu aktardı.

LİBYA

Türk devletinin Trablus’ta, Fayiz El Serrac hükümeti milislerine gemilerle cephane ve personel desteğinde bulunması Arapça basının gündeminde geniş yer buldu.

20 Mayıs tarihli El Arab gazetesi, “Türkiye’nin Trablus’taki milisleri nasıl silahlandırdığı ortaya çıktı” başlıklı haberinde, Ulusal Mutabakat Hükümeti milislerinin Samsun’dan yola çıkan silah ve cephane yüklü gemilerin Trablus ve Misrata limanlarına ulaştığını açıklamasıyla beraber, Türk yetkililerin Fayiz El Sarrac hükümeti milislerine silah yardımı yapmadıkları açıklamalarının artık gerçeği yansıtmadığını yazdı. 

El Beyan gazetesi de 21 Mayıs’ta çıkan sayısında, Libya Ulusal Ordusu’nun, Türkiye’nin Trablus’a gönderdiği gemilerde, Fayiz El Serrac’ın başında bulunduğu Ulusal Mutabakat Hükümeti milislerine takviye için eski DAİŞ çetelerini de gönderdiğini açıkladığını yazdı.

Aynı gün yayınlanan Şarkul Avsat da Libya Ulusal Ordusu Genel Komutanı’nın Fransa ziyareti öncesi, Türkiye’ye ait gemilerin Libya’nın batısındaki limanlara gelmesi halinde vuracaklarını söylediğini belirtti.

23 Mayıs tarihli El Arab gazetesi de, ABD’den kimi raporların, Libya Ulusal Ordusu Komutanı Halife Hafter’in ABD ile güçlü ilişkiler geliştirmek için bir komisyon kurduğu bilgisini verdiğini yazdı.

SUDAN

20 Mayıs tarihli sayısında Şarkul Avsat, Suudi Arabistan’ın Kral Selman’ın talimatıyla Sudan Merkez Bankası’na 937.5 milyon riyal (250 milyon dolar) yatırdığını kaydetti.

Gazete 21 Mayıs’taki sayısında ise Sudan halkının, Askeri Geçiş Konseyi ile Özgürlük ve Değişim Hareketi arasında gerçekleşen görüşmelerle nihai amaçlarına ulaşacağını ve sivil hükümette mutabakata varılacağını tahmin ettiğini ancak halen aktivistlerin protesto çağrıları yaptığını yazdı.

25 Mayıs El Arab gazetesi de Özgürlük ve Değişim Hareketi’nin temsilciliğini yaptığı eylemcilerin, ülke yönetimin tamamen sivillere devredilmesi yönünde ısrarcı olduğunu ve bunun da Askeri Geçiş Konseyi ile bir gerilim yaşanabileceğinin sinyali olduğunu ifade etti.

YEMEN

24 Mayıs tarihli El Arab gazetesi, Yemen Devlet Başkanı Abdurabbu Mansur El Hadi’nin, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderdiği mektupta BM Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths’in misyonu üzerine eleştirilerde bulunduğunun ortaya çıktığını yazdı. Haberde, Hadi’nin 5 sayfalık mektubunda Griffiths’in provokatif uygulamalarda bulunduğu, Husiler’in Hudeyda ve BM kontrolündeki limanlarda kalıcılaşmasını sağladığını ifadelerinin bulunduğu belirtildi.

SUUDİ ARABİSTAN

20 Mayıs tarihli El Hayat gazetesi, Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdulaziz’in, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ve Arap Birliği üyesi ülkelerin liderlerini, 30 Mayıs’ta olağanüstü düzenlenmesi planlanan iki zirveye davet ettiğini bildirdi.

TÜRKİYE

22 Mayıs tarihli El Arab gazetesi, Türkiye’nin ABD’nin İran’a yaptırımlarına açıkça karşı çıkmasına rağmen, limanlarının İran petrolüne kapattığını belirtti.

(cj)


Diğer Haberler