​​​​​​​Cezayir toplantıları Arapların sorunlarını çözebilecek mi?

Uluslararası çatışmalar, Arap ülkeleri arasındaki çatışmalar ve Türk devleti gibi yerel güçlerin bu ülkelere müdahale çabaları nedeniyle, 1-2 Kasım'da Cezayir'de 31’inci Arap Liderler Toplantısı yapılacak. Uzmanlar toplantının hedeflerinin, engellerden daha büyük olduğunu söylüyor.

Geçtiğimiz Mart ayında yapılması planlanan Cezayir Toplantısı 3 kez ertelendi. Sonuncusu ise Koronavirüs salgını nedeniyle bu yılın başında ertelenmişti.

Arap Birliği ülkelerinin liderleri düzeyindeki son toplantısı Mart 2019'da Tunus'ta yapıldı. 2020 ve 2021'deki toplantılar Korona nedeniyle ertelendi.

ARAP ÜLKELERİ ARASINDA KRİZLER YAŞANIYOR

Arap ülkeleri kendi aralarında şu anda büyük krizler yaşıyor. Belki de en önemlisi, toplantıya ev sahipliği yapan Cezayir ile komşusu Fas arasında “çöl meselesi” yüzünden çıkan anlaşmazlıklardır.

Cezayir, son dönemde Arap toplantısının yapılmasında sorun teşkil eden tartışmalı noktaları aşmaya çalıştı. Birçok Arap başkentiyle uyum içindeydi. Kendisiyle ilişkilerini kesmesine rağmen Fas hükümetine resmi bir davetiye de gönderdi.

Cezayir'in Şam hükümetiyle anlaşma yaptığı ve buna göre Şam'ın Arap Birliği'ne döneceği açıklandı. Böylece Arap toplantısının yapılmasının önündeki engel ortadan kalktı.

Uzmanlar, Cezayir toplantısının başarısının Arapların birliğine bağlı olduğuna ve çatışmaların sona erdirilmesinin toplantının en büyük başarısı olabileceğine inanıyor.

SURİYE İŞGALİ VE FİLİSTİN KRİZİ TARTIŞILMADI

Uzmanlar, Arap liderlerin görüşmelerinde Türk devletinin Suriye'deki işgali ve Filistin'de yaşanan sorunlar gibi temel konuların tartışılmadığına da dikkat çekti.

Ürdün Mutah Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Uzmanı ve Öğretim Görevlisi Dr. İyad El Mecalî, Birleşik Arap Emirlikleri Uzmanı ve Siyaset Bilimci Dr. Salim El Ketbi ile Arap ülkeleri ve uluslararası ilişkiler alanında uzman Mısırlı Kamil Ebdullah konuya dair ANHA’ya önemli değerlendirmelerde bulundu.

https://www.hawarnews.com/tr/uploads/files/2022/09/30/181940_-.jpg

Ürdün Mutah Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler uzmanı ve öğretim görevlisi Dr. İyad El Mecalî, Cezayir'in, Kasım ayı başında Arap toplantısını düzenlemeye yönelik hazırlıklarının diplomatik çerçevede, Arap partileri arasındaki uzlaşma ve görüş yakınlaşmasına göre hayata geçirmesinin, beklenen yeni bir çaba olduğunu söyledi.

‘TOPLANTININ HEDEFLERİ ENGELLERDEN DAHA GÜÇLÜ’

Arap toplantısının önünde büyük zorluklar olduğuna dikkat çeken El Mecali, bunlardan en önemlilerinin; Cezayir-Fas ilişkilerindeki gerilim, Libya'da silahlı çatışmanın geri dönüşü, Cezayir'in Büyük Etiyopya Rönesans Barajı konusundaki tutumu nedeniyle Kahire-Cezayir arasındaki uçurumun genişlemesi ile Irak, Lübnan ve Yemen krizine müdahalelerin olduğunu söyledi.

Toplantının ertelenmesine neden olan durumların Cezayir toplantısına büyük bir yük getirdiğini ifade eden El Mecali, toplantının hedeflerinin engellerden daha güçlü olduğunu kaydetti.

Ukrayna krizinin ve sonuçlarının bu toplantının yapılmasının ana nedenlerinden biri olduğunu belirten El Mecali, özellikle Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın tehlikeli ekonomik sonuçlarının tüm tarafları ve bölgeyi ciddi bir ekonomik krize sokmasından dolayı bölge devletlerinin toplantının yapılmasına yanaştığını ifade etti.

Rusya ve Ukrayna'dan gelen enerji ve gıda arzı kriziyle başa çıkmak için ortak kararlar almak için belirlenen günde toplantının yapılmasını hızlandırdığını dile getiren El Mecali, toplantının başarılı olmasının koşullarının, Arap liderlerin bölge halkı için tehlikeli olan tartışmaları aşma arzusuna bağlı olduğunu ifade etti.

‘DÜNYA NÜKLEER BİR SAVAŞIN EŞİĞİNDE’

https://www.hawarnews.com/tr/uploads/files/2022/09/30/182002_-.jpg

Birleşik Arap Emirlikleri uzmanı ve siyaset bilimci Dr. Salim El Ketbi, Cezayir'deki Arap toplantısının jeopolitik koşulların dünya için tehlikeli ve endişe verici olmasıyla aynı zamanda yapılacağını belirtti.

Dr. Salim El-Ketbi konuşmasına şöyle devam etti: "Arap ülkelerinin durumuna ve aralarındaki çatışmalara saygı duymama rağmen, özellikle bloke edici faktörlerin değişmesi ve Arap bölgesinin bağımsızlığı ile ilgili sorunlar her zaman çözülür. Tavizler elde etmek için bazı tehditler olabilir. Ancak dünya şu anda nükleer bir savaşın eşiğinde. Cezayir'deki Arap toplantısı bu nükleer tehditleri görmezden gelemez."

Arap ülkelerinin samimi bir istek olduğunda sorunlarını çözebileceğini, ayrıca çatışmalarını çözmek için ortak çıkarlarının olduğunu dile getiren El Ketbi, “Bu, zaman zaman değişen Arap sorununu çözmek için tamamlayıcı adımlar atmak için çözümleri olan akıllı insanların bilgeliğini dile gerektiren geçici bir meseledir. Birkaç Arap körfez ülkesi tarafından birçok olumlu adım atıldı. Ayrıca, Arap birliğinin her zaman yanında olan ve önüne çıkan birçok tehdide ve zorluğa karşı onu destekleyen Mısır tarafından da olumlu adımlar atıldı” ifade etti.

FAS KRALI DA TOPLANTIYA KATILABİLİR

https://www.hawarnews.com/tr/uploads/files/2022/09/30/182024_-.jpg

Arap ve uluslararası ilişkiler alanında uzman Mısırlı Kamil Ebdullah da ANHA’ya, Arap ihtilaflarının tüm yönlerinde önemli başarılar elde etmek için atmosferin hazır olduğunu söyledi.

Ebdullah’a göre Cezayir görüşmesi, Arap ülkelerinin yakınlaşması için daha önce mevcut olmayan olumlu bir atmosferde gerçekleşiyor. Ayrıca, Cezayir diplomasisi son zamanlarda Arap liderlerin bir araya gelmesi için aktif hale geldi. Cezayir Dışişleri Bakanı Ramtan El Amamra, Körfez, Mısır, Suriye ve Lübnan'ı ziyaret ederek, bu ülkelerin liderlerini toplantıya davet etti.

Özellikle Fas Kralı'nın toplantıya katılma ihtimaline dikkat çeken Ebdullah, Cezayir'deki toplantının büyük çözümlere ve Fas-Cezayir ilişkilerindeki çıkmazın aşılmasına tanık olacağına inandığını dile getirdi.

Ebdullah, aynı şeyin Kahire ve Trablus arasındaki çatışmalar için de geçerli olduğunu ve bu iki krizde pratik yakınlaşma işaretleri olduğunu söyledi.

‘ŞAM TOPLANTIYA ÖNEM VERMEDİĞİNİ BELİRTMİŞTİ’

Şam'ın katılımıyla ilgili olarak Ebdullah, Arap ihtilaflarının bu konuda büyük olduğunu ancak Şam'ın Cezayir'e, bu toplantıya önem vermediğini zaten bildirdiğini belirtti.

Türk devletinin Kuzey Suriye'deki işgali ve Filistin'deki durum gibi konularda toplantıdan güçlü sonuçlar çıkma ihtimaline ilişkin olarak Ebdullah, "Bu olmayacak. Çünkü Arap ülkelerinin pozisyonları bu konularda birbirinden farklı. Aralarında derin çatışmalar var” diyerek sözlerini tamamladı.

(rr)

ANHA


Diğer Haberler