Efrîn’deki zulmün 75 günlük bilançosu

Türk ordusu ve çetelerinin işgali altında bulunan Efrîn’de, siviller her gün yeni katliamlarla karşı karşıya kalıyor, kaçırılıyor ve işkenceye uğruyor.

Türk devletinin işgal altında tuttuğu Efrin’de Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları boyunca sivillere karşı işlediği insanlık suçlarının bir bilançosunu çıkardık.

Bu bilanço, günlük yaşamın akışı içinde neredeyse rutinleşen ve günlük olarak haber bültenlerine düşen herhangi bir olay ya da olaylar dizisi değildir. Yaşanan olaylar, bir devletin işgali altında bulundurduğu ve hiçbir sınır tanımadan kendisine işlemeyi bir hak olarak gördüğü suçlardır.

Bu yaşananlar bölgesel ve küresel güçlerin kirli pazarlıklarına kurban edilen, Kürtlerin kadim kentlerinden olan işgal altındaki Efrîn’de yaşanmaktadır.

20.yy boyunca her türlü soykırım ve tedip ve tenkile maruz kalan Kürtler, tüm insanlığın onurunu korumak adına karşısında durduğu DAİŞ çetelerinin ağa babaları tarafından bu saldırılara maruz kalırken, tüm dünya adeta üç maymunu oynamaya devam etmektedir.  

Bizler insanlığa karşı Efrîn’de işlenen tespit edebildiğimiz bu suçları kayıt altına almayı, derlemeyi ve sizlerle paylaşmayı tarihsel bir görev olarak görüyoruz.

Kulkusuz işgal koşulları altında delillerin hepsine ulaşmak pek de mümkün olmamaktadır. Ancak yine de teyit edilmiş ve güvenilir olan kaynakların yanı sıra, bizzat bu saldırılara maruz kalan ya da bu saldırılara tanıklık edenlerden topladığımız aşağıdaki bilgiler, hem güncel olarak gerçekleri ortaya çıkarmak hem de  tarihe kayıt düşmek amacı ve bilinciyle derlenmiştir.

Onlarca sivil katledildi

-8 Haziran günü işgalci Türk ordusuna bağlı çeteler, Mabata ilçesine bağlı Şêx köyünde Henan Henan ve Abdulrehman Şêx Ehmed adlı iki sivili katletti.

-23 Haziran günü, Cindirês ilçesinden Şerefedîn Sîdo adlı bir sivil ile yine Cindirês ilçesine bağlı Axcelê köyünden Ristem Misto adlı bir başka sivilin cesedi bulundu.

-13 Temmuz’da Raco ilçesine bağlı Şêx Bilal köyünden Hozan Behçet adlı sivilin cesedi Efrîn merkezdeki Eşrefiyê mahallesinde bulundu.

-18 Temmuz’da işgalci Türk ordusu ve çeteleri, Efrîn kent merkezinde Elî Ebûd (60) adlı sivili katletti.

-17 Temmuz’da da Şera ilçesinin Metina köyünden Hisên Cafer adlı bir sivil, Türk devletine bağlı çeteler tarafından katledildi.

-31 Temmuz günü işgalci Türk ordusuna bağlı çeteler, Şêrawa ilçesinin Basûfanê köyünden Xelîl Sorê Oso (25) adlı genci katletti.

-Yine aynı gün Xelîl Oso adlı bir sivil Şêrawa ilçesine bağlı Birc Qas ve Kalotê köyleri arasındaki bir bölgede çetelerin keskin nişancıları tarafından katledildi.

- Raco ilçesinin Sêmala köyünden olan Arin Selah Gilo (19) adlı bir genç kadın, Türk ordusu ve çetelerinin baskı ve zulmüne dayanamayarak Eşrefiyê mahallesinde intihar etti.

75 gün boyunca yaşanan kaçırılma olayları

Haziran ayı

-1 Haziran’da Türk devlet çeteleri, Şera ilçesine bağlı Metina köyünde yaşayan Hec Ebdo, Îsam Abdulhenan, İdris Henan Xelîl ve Fidan Hisên adlı sivilleri kaçırdı.

-2 Haziran günü Şêrawa’nın Basûtê köyünden Elî Zeki; Kurzêlê köyünden de Ebdo Necar adlı sivil kaçırıldı.

- 2 Haziran günü Mabata ilçesinin Dimîlya köyünden Ebdo Mihemed Neisan (23) ve Husên Neisan Abdîn (25) adlı siviller çeteler tarafından kaçırıldı.

-5 Haziran günü Mabata’nın Şêx Bîlal köyünde yaşayan Şêxo Qenber (72) adlı bir sivil kaçırıldı.

-7 Haziran’da Bilbilê ilçesinin Qestel Miqdad köyünde yaşayan Mihemed Hesen kaçırılırken, aynı gün Raco’ya bağlı Şingêlê köyünde yaşayan Elî Hesen adlı bir sivil de çetelerin işkencesine maruz kaldı.

-Aynı gün Raco’ya bağlı Gawenda köyünde Ehmed Mela Neisan (98) adlı bir sivil Türk devlet çeteleri tarafından kaçırıldı.

-8 Haziran’da El Emşat çeteleri, Efrîn kent merkezinde yaşayan Husên Îsmaîl’i (75) kaçırdı. Yine aynı gün Mabata ilçesine bağlı Erabo köyünde yaşayan Cemil Henif, Fîras Ezet Arif ve Mustafa Şukrî adlı siviller çeteler tarafından kaçırıldı.

-9 Haziran günü Şiyê’nin Senarê köyünde Zekeriya Hesen Mustafa (35), Zekeriya Mihemed Mamkêlo (48), Ebdo Xilo (25), Mihemed Mihemed (25), Gulîn Umer Ereb (58), Mustafa Şêx Mihemed Husên (56), Arif Husên Axa (35) ve Mihemed Henan Elo (32) adlı siviller işgalci Türk devletinin çeteleri tarafından kaçırıldı. Aynı gün Efrîn kent merkezinde yaşayan Ehmed Hemze isimli bir sivil de çeteler tarafından kaçırıldı.

-9 Haziran’da Türk devletine bağlı Cebhet El Şemiye çeteleri, Mabata ilçe merkeziyle Qenterê ve Husê (Mîrkana) köylerinde ev baskınları yaptı. Baskınlarda ilçe merkezinde yaklaşık 300, Qenterê köyünde 20 ve Husê köyünde ise 5 sivil kaçırıldı.

-Mabata ilçe merkezinde kaçırılan sivillerin bazılarının isimleri şöyle: Ferhat Cemacimo, Ezet Ebdo Şivan, Husên Şêx Birîm, Mihemed Elî Remo, Xebat Bekir, Ciwan Xoce, Mustafa Xoce, Mihemed Şêxo, Ezedîn Zêno, Elî Cocek, Cuma Tatar, Şukrî Musa, Mihemed Elî Şêxo, Mihemed Elî Bekir, Elî Ecol, Arif Bilal, Mihemed Cafer Elî, Mihemed Ala, Mihemed Mustafa Camo, Mihemed Xelik, Mihemed Qiryoz, Elî Birîmo, Husên Hecî, Husên Hac Ehmed, Yasir Hac Ehmed, Xalid Hemade, Şukrî Qiryoz.

-Qenterê köyünden kaçırılan sivillerden bazılarının isimleri ise şöyle: Yûsiv Abdo Umer, Ciwan Murad Henan, Betal Ferîd Yûsiv, Elî Henan Şêxo, Ehmed Ebdo Balî, Hesen Şukrî, Elî Şurkîr Henan, Mihemed Umer, Xelîl Menan Yûsiv, Elî Birîmo, Reşîd Qelender, Mistefa Reşîd Qelender, Zuhêr Şeibo, Xelîl Îbiş Xelîl, Ehmed Reşîd Dawûd ve Fewzî Mihemed Murad.

-Husê köyünde ise kaçırılan sivillerden Nezmî Dawûd Mistefa, Şukrî Hesen Ehmed ve Mihemed Cemalîko Husên’in isimleri tespit edilebildi.

-11 Haziran günü Mabata ilçesinin Hebo köyünde Ciger Mustafa Hebeş ve Neşet Abdurihman Cano adlı siviller kaçırıldı.

-17 Haziran’da Şera ilçesinin Zêtûnakê köyünde Mihemed Haco, Elî Haco, Xelîl Horo, Egîd Horo, İdris Horo, Elî Horo, İsmail Mihemed Elî, Husên Hemdan Hesen ve Silêman Qere Mihemed adlı siviller kaçırıldı.

-19 Haziran’da Mabata’nın Erebo köyünde ise; İbrahim Xelîl Cimkê, Nesret Mihemed Entabî, Mustafa Reşîd Yûsiv, Reşîd Hebeş, Zekeriya Neiso, Fîras Neiso, Fîras Ezet Henan, Mihemed Hebeş, Elî Henîf Umer, Seîd Cimkê, Mustafa Behcet Yûsiv ve Mihemed Ehmed Mustafa adlı siviller Türk devletine bağlı çeteler tarafından kaçırıldı.

-20 Haziran günü Efrîn merkeze bağlı Keferzêtê köyünde ise; İbrahim Zuhêr Ezîz, Zuhêr Ezîz, Xêro Hesen Xêro, Xelîl Hesen Ebdo, Mihemed Ferîd, Ebdo Mehmûd, Ednan Ebdo Hemo, Mihemed Hesen, Beşar Mihemed Hesen ve Elî Gule Xêrî adlı siviller kaçırıldı. Kaçırılan sivillerin ailelerinden kişi başı 220 bin ila 520 bin Suriye lirası fidye istendi.

-21 Haziran günü Cindirês’in Tilifê köyünde Dijwar Mecîd Hec Xelîl (21) adlı genç; Keferdelê köyünden Abdurihman Abdulqadir, Umer Abdurihman Xilo, Mustafa Abdurihman Xilo, Cemal Husên adlı siviller ve Yukarı Keferdela köyünden de Şukrî Mihemed Mustafa ve Şukrî Welîd Mihemed adlı siviller Türk devletine bağlı çeteler tarafından kaçırıldı.

-25 Haziran’da çeteler, 8’i kadın 9 genci kaçırdı. Kaçırılan genç kadınlardan birinin Cindirês ilçesine bağlı Yukarı Keferdela köyünden Erbîl Hesen olduğu öğrenildi. Aynı gün Şêrawa’nın Birx Ebdalo köyünden olan Xalid Nasir Derwîş ile Efrîn merkeze bağlı Qîbarê köyünden olan Hesen Hemîd ve Abdurihman Cafer adlı siviller kaçırıldı.

-26 Haziran’da Cindirês’in Qîlê köyünden olan Ehmed Gule Xêrê, Mihemed Gule Xêrî ve Fêroz İsa adlı siviller çeteler tarafından kaçırıldı.

Temmuz ayı

-1 Temmuz günü Türk devlet çeteleri, Mabata ilçesinin Gobekê köyünde Rêzan Henan Betal (90), Mihemed Mehmûd Hemo (25), Fexrî Mihemed Henan (51), Fexrî Mihyedîn Hemo (90), Fadil Yasin Kenco ve Fadil Yasin Hesen ismli sivilleri kaçırdı. Aynı gün Şiyê ilçesinde Şiyar Elîko (25), Şera ilçesinin Serîncekê köyünde ise Mustafa Kemal adlı siviller kaçırıldı.

-2 Temmuz’da Efrîn kent merkezine bağlı Coqê köyünde Mihemed Osman, Mahir Reşo ve İbrahim Mustafa Nasir adlı siviller, çeteler tarafından kaçırıldı.

-7 Temmuz günü Türk devlet çeteleri, Cindirês’in Til Silor köyünde soyadları öğrenilemeyen Ehmed, Mihemed, Feysel ve Mihemed Nur adlı sivilleri kaçırdı. Yine aynı gün Cindirês’in Yukarı Miska köyünde Loqman Silêman Hesen ile Mabata’nın Kaxirê köyünde Rifaî Îso Îso, Necîb Mustafa Henan ve Azad Sebrî Mihemed Qasim adlı siviller kaçırıldı. 

-8 Temmuz’da Mabata’nın Ereb Şaxî köyünde Zekeriya Beibo, Husên Cimkê, Abdurihman Cimkê, Abdurihman Betal, Husên Betal Cimkê, Seîd Abdîn, Mistefa Yûsiv, Reşîd Nûrî, Elî Henîf ve Fîras Hebeş adlı sivillerle, Cindirês ilçesinin Celemê köyünde Arap halkından olan Elî Sultan Elî ve oğlu Mustafa Elî Sultan çeteler tarafından kaçırıldı.

-Aynı tarihte Raco ilçesinin Penêreka köyünde Reco Bekir Ehmed (91) ve Hemze Ehmed Bekir; Xirabê Silok köyünden Cemîl Şêxo Casim ve Ehmed Cemîl Casim; Meydan Ekbes köyünden Şêxmûs Ekrem Henan ve Mustafa Mustafa İbrahim ile Şingêlê köyünden Ehmed Hesen adlı siviller kaçırıldı.

- 8 Temmuz’da Bilbilê’nin Şerqiya köyünde Fûad Elî Kuratancî (72); Şera’nın Dikmetaş köyünde Yûsiv Henîf, Loqman Fehmî, Mihemed Abdulhemid Hemze ve Riyad Elî Cuma; Şiyê’nin Merwaniyê köyünde İsa Şehade, Ehmed Siwêdan, Mustafa Siwêdan ve Xweşnav Bekir Mihemed adlı siviller çeteler tarafından kaçırıldı.

-9 Temmuz’da Cindirês’in Yukarı Keferdela köyünde Abdurihman Hesen (61), Umer Xilo (25) ve Mistefa Xilo (21) ile Îska köyünde Ehmed Beşîr Xelîl adlı siviller kaçırıldı.

-10 Temmuz’da Şera’nın Me’rîskê köyünden Ehmed Beşîr; Şêrawa’nın Kurzêlê köyünden de Roşîn Osman Hemo, Newroz Semîr Mehmûd ve İbrahim Abdurrahman Osman adlı siviller kaçırıldı.

-12 Temmuz’da Şera ilçesinin Dikmetaş köyünde yaşayan Henîf Fehmî Arif, Ciwan Welîd Horo ve Mustafa İbrahim İbrahim; Qurtqulaqa köyünde yaşayan Mesûd Ehmed Mislim ve Şeban Emin Reşo  ile Cindirês ilçesinin Remadiyê köyünde yaşayan Kemal Salih Reşîd ve Nuri Reşîd adlı siviller çeteler tarafından kaçırıldı.

-13 Temmuz günü Cemal Nidal Elî adlı bir sivil Efrîn kent merkezinde çeteler tarafından kaçırıldı.

-15 Temmuz günü Mabata ilçesinin Şîtka köyünde Mustafa Hesen Yasin; Cindirês ilçesinin Îska köyünde de Mihemed Cemal, Umer Cuma Nazo ve Umar Mihemed Nazo adlı siviller kaçırıldı.

-16 Temmuz günü işgalci Türk devletine bağlı çeteler Mabata ilçesine Kaxirê, Şîtkaî Mîrkan, Comezina ve Reca köylerine ev baskınları düzenleyerek onlarca sivili kaçırdı. Kaçırılan sivillerden 3’ünün isminin Mihemed Birîm Ebu Fethî, Henîf Ebdo Henan ve Wehîd Bekir olduğu öğrenildi.

-17 Temmuz günü ise Şera ilçesinin Me’rîskê köyünde Mustafa Xelîl isimli 52 yaşındaki bir sivil kaçırıldı.

-18 Temmuz’da çeteler, Mabata ilçesinin Mîrkan köyünde Celal Behrî, Şukrî Hesen, Silêman Mihemed ve Tahir Neiso adlı sivilleri kaçırdı.

-19 Temmuz günü Bilbilê ilçesinde Abdurrahman Cemil, Dilbirîn Mihemed Birîmo ve Hemze Reşîd Husên adlı 3 genç çeteler tarafından kaçırıldı.

-20 Temmuz günü Mabata’nın Memila köyünde Cemil Rifat Cafer, Xelîl İsmail Hekîm ve Zuhnî İbrahim Zuhnî ile Şiyê ilçesinin Meraniyê köyünde Xelîl Henan Demircî, Hanî Ebdo Sîdo, Heysem Menan Bekir ve İsa Şehade adlı siviler kaçırıldı.

-Yine aynı tarihte Cindirês’in Çolaqa köyünde Kemal Mihemed Şêxo ve Keferdelê köyünde Kawa Abdurrahman adlı siviller kaçırıldı.

-21 Temmuz günü Şiyê ilçesinin Anqelê köyünde Arif Mihemed Ebdo, Efrîn kent merkezinin Eşrefiyê mahallesinde ise Kemal Henan (65) adlı doktor kaçırıldı.

-22 Temmuz’da işgalci Türk ordusu ve çeteleri, Efrîn kent merkezinde yaşayan sanatçı Kalo’nun eşi Suzan Hemîd Axa’yı kaçırdı.

-23 Temmuz’da Mabata’nın Çomezino köyünde Xaliya Dawûd, Elî Jaro köyünde ise Reşîd Sîdo Umer adlı siviller kaçırıldı. Aynı tarihte adı geçen köylerde Ehemed Sîdo, Ezet Xelîl, Şaban Ebu Henîf, Abdullah Hecî adlı sivillerle Reşîd Şêxo adlı bir sivilin eşi çeteler tarafından kaçırıldı.

-24 Temmuz’da Raco’nun Hopkê köyünde yaşayan Xweşnav Hemo adlı bir mühendis çeteler tarafından kaçırıldı.

-25 Temmuz günü Raco ilçe merkezinde Mihemed Husên Meryem; ilçeye bağlı Moseko köyünde ise Mustafa Umer Kenan adlı siviller kaçırıldı.

-26 Temmuz’da Türk devletine bağlı çeteler Şiyê ilçesinin Senarê köyünde yaşayan Abdulqadir Zelxe adlı sivili kaçırdı. Aynı gün Şêrawa ilçesine bağlı Basûtê köyünde ise Mustafa Taha adlı bir sivil çeteler tarafından kaçırıldı.

-27 Temmuz’da Mabata’nın Memila köyünde Elî Bêk Cafer, Nuri Kurdî ve Ezet Kurdî ile Şera’nın Mersawa köyünde Azad Mihemed Şêxo, Bilbilê’nin Elî Jaro köyünde Neşet Heqî (75) adlı siviller kaçırıldı.

-28 Temmuz günü işgalci Türk ordusu ve çeteleri, Mabata’nın Birîmce köyünde Xelîl Osman ve Nebî’yi kaçırdı. Aynı tarihte Şera ilçesinin Xirabê Şera köyünde Mühendis Zekeriya Elî ve Efrîn kent merkezinde de Elektrik Mühendisi Ehmed Mixtar Sîdo (61) çeteler tarafından kaçırıldı.

-29 Temmuz günü Bilbilê ilçesinin Elî Kara köyünde Nuri Mihemed, Mihemed Ednan Mihemed, Ezet Cabo, Mihemed Xelîl Husên, Mihemed Reşîd Husên, Cemil Mihemed Mihemed, Xelîl Husên ve Mesûd Mihemed adlı siviller çeteler tarafından kaçırıldı.

-Aynı tarihte Bilbilê’nin Ebûdanê köyünde Ebdo Elî İbrahim ve Xelîl Yaqûb Mamo ile Cindirês ilçesinin Çeqela Cûmê köyünde Husên Oso ve Mihemed Elo adlı siviller kaçırıldı. Mabata ilçesine bağlı Badîna köyünde de Mihemed Hesê Heno ve Reşîd Mihemed Hesê ile soyadı öğrenilemeyen Hemûde adlı sivil çeteler tarafından kaçırıldı.

-30 Temmuz günü Mabata’nin Birîmce köyünde Xelîl Osman, Ehmed Mihemed Nebî, Kamîran Qaso ve Salih Elî Ukaş ile Bilbilê’nin Qota köyünde Mihemed Henan Ebdo adlı sivil çeteler tarafından kaçırıldı. Aynı gün Cindirês’in Axcelê köyünde Îmad Şaban, Xalta köyünde ise Abdurrahman Mustafa Reşîd adlı siviller kaçırıldı.

Ağustos ayı

-3 Ağustos günü Mihemed Fethî Cindî, Cafer Fethî Cindî ve Mihemed Ehmed Mistefa adlı siviller Mabata’nın Mîrkana köyünden, Şiyar Fadil Xelîl adlı sivil ise Birîmce köyünden kaçırıldı.

-Aynı tarihte yine Mabata’nın Husê köyünde Esmet Welîd Neso (35) ve Şiyar Welîd Neso (29) adlı kardeşler kaçırıldı. Şera ilçesinin Meriskê köyünde ise Mustafa Nuri Xelîl, Ehmed Mustafa Xelîl ve Mustafa Enwer Xelîl adlı siviller çetelerce kaçırıldı.

-9 Ağustos’ta Türk devletine bağlı Firqet El Hemzat çeteleri, Bilbilê’nin Şerqiya köyünde yaşayan Fûad Elî adlı bir sivili kaçırdı.

-15 Ağustos günü Cindirês’in Çeqela köyünde Husên Oso (32), Mihemed Murad (44) ve Mustafa Ebdo (21) adlı siviller çeteler tarafından kaçırıldı.

-17 Ağustos’da Şera ilçesine bağlı Naza köyünde Mihemed Ebdo (50) ve Mihemed Zekeriya (47) adlı siviller kaçırıldı.

-Aynı gün Bilbilê ilçesinin Kerê köyünden Hemze Murad, Husên Abdurrahman Oso ve Mustafa Aslan Ebdo adlı siviller çateler tarafından kaçırıldı.

(cj)

ANHA


Diğer Haberler