İran ve Rojhilat’ta neler oldu?

İran ve Doğu Kürdistan’da (Rojhilat) benzine yapılan yüzde 200’lük zamma karşı protestolar sürüyor. İran güvenlik güçlerinin saldırısında 20’den fazla kişi yaşamını yitirirken binden fazla kişinin de gözaltına alındığı öğrenildi.

İran ve Rojhilat’ta geçtiğimiz Perşembe günü benzine yapılan ve Cuma günü açıklanan yüzde 200’lük zamdan hemen sonra eylemler sürüyor. Tahran, Tebriz, Kerec, Kirman, Kirmanşa, İsfahan, Şiraz, Bircend, Geçsaran, İlanm, Ahvaz, Zencan, Yezd gibi şehirler başta olmaz üzere onlarca şehir, kasaba ve ilçede başlayan eylemler dün gün boyu ve gece sürdü.

Protestolar Rojhilat şehirleri başta olmak üzere İran’ın 31 eyaleti ve bu eyaletlere bağlı birçok şehrinde devam etti. Pazar günü ise eylemler hemen hemen İran ve Rojhilat'ın tüm şehir ve kasabalarına yayılarak devam etti. Pazar günü Tahran, Tebriz, Meşhed, Ahvaz, İsfahan, Yezd, Kirman, Kirmanşa ve Kereç başta olmak üzere ülke genelinde 1080 noktada eylem düzenlendi.

ESNAF KEPENK KAPATTI, ÖĞRENCİLER DE KATILDI

Ülkede eylemlerden ötürü birçok şehirde okullar tatil edilmişti. Okulların tatil edildiği birçok kentte öğrenciler de eylemlere katıldı. Öğrencilerin eylemlere katıldığı kentlerden biri olan Tebriz’de üniversite kampüsünde toplanan yüzlerce öğrenci eylem düzenleyerek benzin zammını protesto etti.

Eylemlerin devam ettiği kentlerin çoğunda esnaf eylemcilere destek olmak ve piyasanın güvenliğinin olmaması dolaysıyla kepenklerini kapattı.

Esnaf ve tüccarların kepenklerini kapatarak eylemlere destek verdiği kentlerden biri başkent Tahran'dı. Tahran Çarşısı Esnaf Birliği Başkanı Ahmed Kerimi İsfahani, piyasanın güvenlik ve istikrarı sağlanmadan kepenklerini açmayacaklarını söyledi.

Eylemlerde 100'den fazla banka ve 50'den fazla dükkan ateşe verildi. Yine onlarca polis aracı ile Besic karargâhları da ateşe verildi.

BİLANÇO AĞIRLAŞIYOR

İran rejim güçlerinin eylemcilere karşı silahlarla saldırması sonucu çok sayıda kişinin öldüğü belirtildi. Şu ana kadar 21 kişinin yaşamını yitirdiği, yüzlerce kişinin yaralandığı belirtiliyor. Bazı kaynaklara göre ise ölü sayısının 30’ün üzerinde olduğu ifade ediliyor. Üç günlük eylemlerden ötürü İran resmi kaynaklarının verdiği rakamlara göre 1000’den fazla kişinin gözaltına alındığı belirtiliyor.

İran eylemlerin örgütlenmesi ve halk isyanının dış kamuoyuna yansımasını engellemek için dün sabah saatlerinden itibaren internet hatlarını kesti. İran'da Cumartesi'yi Pazar'a bağlayan gece İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin talimatıyla Telekomünikasyon Bakanlığı internete erişimi 24 saat engelleme kararı aldı. Şu ana kadar İran’ın birçok merkezinde internet hatları kesilmiş durumda. İnternet hatları kesildiği için eylemlerin yapıldığı birçok merkezden ölü, yaralı, gözaltına alınanlar hakkında sağlıklı bilgi alınamıyor.

HAMANEY, ZAMMI SAVUNDU

İran’ın Dini Lideri Ayetullah Seyid Ali Hamaney, benzine yapılan zamma destek verdi, eylemlere tepki gösterdi.

İran devlet televizyonunda yayımlanan konuşmasında Hamaney, benzine zam yapma kararının uzman görüşleri sonrası alındığını ve uygulanması gerektiğini belirtti ancak yetkililerden başka ürünlerde fiyat artışı yaşanmasını önlemelerini istedi.

Hamaney, "Ben uzmanı değilim ama üç ayrı kurumun başı zammı onaylamışsa, ben de desteklerim" dedi.

Benzine yapılan zammı destekleyen Hamaney, eylemcileri şu sözlerle suçlayarak kınadı: "Bu zam tabii ki bazı insanları endişelendiriyor, ama sabotaj ve kundaklamaları halkımız değil, holiganlar yapıyor. Sabotajların arkasında her zaman olduğu gibi devrim karşıtları ve İran'ın düşmanları var."

BOKAN PARLAMENTERİ İSTİFA ETTİ

İran Parlamentosu'nda Bokan Parlamenteri olarak yer alan Qasım Osmani de istifa ederek tepki gösterdi. Osmani, benzine yapılan zammın parlamentoda görüşülmeden ve parlamenterlerin onayını almadan yapılması, parlamenterlerin hiçbir fonksiyonunun olmadığını ortaya çıkardığını belirtti. Osmani, böyle bir parlamentoda parlamenter olmanın da hiçbir anlamının kalmadığını ifade ederek, Parlamentoya istifa dilekçesini verdi. Osmani’nin istifası henüz parlamento tarafından onaylanmadı.


Diğer Haberler