Suriye’nin en eski saat tamircisi: 70 yıl aralıksız çalıştı

Suriye'nin en eski saat tamircilerinden Mıhemed Haci Salih, 70 yıllık meslek hayatının ayrıntılarını anlattı.

Tarihte Mısırlılarla başlayan zamanı ölçme arayışları, teknoloji geliştikçe su, kum, kurmalı, sarkaçlı, pilli ve en son elektronik saatlerin üretilmesiyle devam etti. Elbette üretilen saatler yaşam içerisinde bozulur ve bunu tamir edebilecek kişilere de ihtiyaç duyulur. Kuzey ve Doğu Suriye’de ise 90 yaşındaki Mihemed Haci Salih Hiseyn, bu ihtiyacı karşılamak için yaşamının 70 yılını saat tamirciliği yaparak geçirdi. “İşe tel yontup döverek kendi aletlerimi yaparak başladım” diyen Haci Salih, yaklaşık bir asır süren meslek yaşamını anlattı.

Rojhilat Kürdistan’ın Kirmanşah kentinden Mardin’e göç eden ailesinin oradan da Rojava’ya geldiğini söyleyen Haci Salih, işe Qamişlo kentinde başlamış.

‘KENDİM ÖĞRENDİM’

Haci Salih , “70 yılı aşkın bir süredir saat tamirciliği yapıyorum. Kobanê kentinin Helincê köyünde imamlık yaptığım süreçlerde tel alıp vidaları açıp sıkabileceğim şekilde yontup döverek torna vida haline getirerek başladım. Kimse bana bu işi öğretmedi kendi merakımla öğrendim” diyor.  

“Saat tamirciliğini hiç kimseden öğrenmedim, bireysel merak ve çabalarım sonucu öğrendim” diyen Haci Salih, babasının mesleğine yaklaşımını ise şu sözlerle anlatıyor; “Beş yıl köyde bu işi yaptıktan sonra kent merkezinde dükkân açarak tamirciliğe devam ettim. Babam bana ‘saat tamirciliği yapma’ deyince kendisine ‘İnsanlar ısrarla saatleri tamir etmemi istiyorlar’ dememe rağmen kabul etmedi. O süreçte biri yanıma gelip saatini tamir etmemi istedi. Fakat ona babamın izin vermediğini söyledim. Bunun üzerine bu kişi babamın yanına giderek saatinin bozulduğunu ve kimsenin tamir etmediğini söylemişti. Babam da beni yanına çağırıp neden adamın saatini tamir etmediğimi sordu. Kendisine ‘senin izin vermediğini her gelen kişi gelip senden izin alıp öyle yanıma gelecekse bu iş olmaz’ demiştim. Bunun üzerine babamla olan bu tartışmamız sonuç verdi ve artık saat tamir etmeme engel olmayacaktı. “

Mihemed Haci Salih kent merkezinde dükkân açarak saat tamir etmeye devam ettiğini belirterek, “Aynı zamanda ticari amaçla dolar, TL ve altın alıp satıyordum. 12 yıl Kobanê’de kaldıktan sonra gelip Amudê’ye yerleştim ve 12 yılda orda kaldım. Sonrasında Qamişlo’ya yerleştim” dedi.

ARTIK KURMALI VE SARKAÇLI SAATLER BULUNMUYOR

“Eskiden insanların kullandığı saatler kurmalıydı ve ucuzlardı” diyen Haci Salih, “Şimdi ise kurmalı ve sarkaçlı saatler bulunmuyor. O dönemler kurmalı saatleri yaklaşık 30 ila 35 Werak dedikleri fiyata alıp bir veya en fazla 2 Weraka kar elde edecek şekilde satıyordum” dedi.

Bu dönemde kullanılan saatlerin tamirinin de basit ve birçoğunun sadece pillerini değişmenin yettiğini ifade eden Haci Salih, “Bazı modeller ise tamir edilemiyor çünkü açılamayan ve tamir edilemeyen türden üretilmişler. Geçmişte köstekli saat olarak bilinen cep saatleri vardı. 4 ila 5 werakaya alınabiliyordu. Yarım Werakaya tamir ediyordum” diyor.

GÜNEŞE BAKARAK ZAMANI BİLMEK

“Geçmişte saati olmayan insanlar ise güneşe bakarak günün hangi vaktinde olduğunu anlarlardı” diyen Haci Salih, konuşmasını şöyle sürdürdü; “Yani güneşe bakıp yerde oluşan gölgeye göre öğle mi ikindi mi veya hangi vakit ise anlarlardı. Ben de günün vakitlerini bu şekilde bakarak anlayabiliyorum. Saatlerin üretilmesiyle birlikte güneşe ve gölgeye bakma gereği duymuyoruz artık.”

Bölgede kendisi kadar saat tamir edebilecek bir ustanın olmadığını söyleyen Haci Salih, o dönemi şu şekilde anlatıyor; “Geçmişte Dirbesiyê, Serêkaniyê ve Qamışlo’da birer saat tamircisi tek vardı. Şimdi ise saat tamircileri toprak kadar artmış. Suriye’nin genelinde ilk saat tamircilerinden biri benim. Çocuklarımın hepsini saat tamirciliğini öğrettim ve birer tamir ustası oldular. Mesela bu mesleği öğrettiğim bir oğlum benden daha iyi ustadır.“

‘TAMİR EDEMEYECEĞİM BİR SAAT OLMADI’

“Yıllardır tamir edemeyeceğim bir saat olmadı” diyen Haci Salih, “Gerekli olan parçalar olduğu takdirde hepsini çalışır hale getiriyordum. Şu ana kadar da köstekli, kol ve duvar saatlerini yanıma getirip tamir etmemi istiyorlar. Ama sağlığım bu işi yapmama el vermiyor. Mesela bazı saat tamircisi olan insanlar bile tamir edemediklerini yanıma getiriyorlar” dedi.

‘YAPTIĞIM İŞ İLE MUTLU OLUYORUM’

“Dün bile biri gelip saatini tamir etmemi istedi” diyen Haci Salih, “Her ne kadar kendisine artık yapamayacağımı söylesem de ısrarla saatini bırakıp gitti ve tamir etmem için ısrar etti” diyor. Mihemed Haci Salih Hıseyn konuşmasının sonunda yıllardır soluksuz devam ettiği saat tamirciliğine ilişkin şunları söyledi: “Elbette bir saati veya bozulan bir şeyi tamir etmek ve tekrar çalıştığını görmek insanı çok mutlu eder. O yüzden bende yaptığım iş ile mutlu oluyorum.”

ANHA


Diğer Haberler