Xorşîd Delî: Anayasa Komitesi Suriye halklarını temsil etmiyor

Suriye Anayasa Komitesi’nin Türkiye, İran ve Rusya’nın menfaatleri doğrultusunda kurulduğunu ve belirten Gazeteci Xorşîd Delî,  Özerk Yönetim’in dahil edilmediği komitenin Suriye halklarını temsil etmediğini ve çözüm getiremeyeceğini söyledi.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, önceki gün yaptığı açıklama ile Suriye Anayasa Komitesi’nin kurulduğunu duyurdu. Türkiye, Rusya ve İran’ın gerçekleştirdiği üçlü zirve sonrası açıklanmasıyla dikkat çeken komiteye, Suriye’de yaklaşık 6 milyon insanı temsil eden Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi dahil edilmedi.

Gazeteci ve Türkiye Uzmanı Xorşid Deli, Özerk Yönetim’in dahil edilmediği Anayasa Komitesi’ni ANHA’ya değerlendirdi.

‘Suriye halklarını temsil etmiyor’

Anayasa Komitesi çalışmalarına Suriye halklarının iradesinin yansıtılmamasını eleştiren Delî, “Anayasa komitesinin kurulması, askeri operasyonların yerini siyasi çözüm görüşmelerinin alması açısından önemli bir adım. Fakat görünen o ki bu komite bölgenin belirli bir kısmı ile uluslararası birkaç gücün güdümü altında kalacak. Çünkü komiteye baktığınız zaman Suriye’de bulunan tüm halkların komitede yer almadığını görüyoruz. Kuzey ve Doğu Suriye’nin etkili güçleri komitede yer almıyor. Özerk Yönetim ve Demokratik Suriye Meclisi’nin komitede yer almaması, Suriye’nin yaklaşık yüzde 30’unun komitede temsil edilmemesi anlamına geliyor. Bu bölgede 5 milyonu aşkın halk yaşıyor” diye konuştu.

‘Uluslararası yasalara aykırı’

ABD ve Avrupa’nın kurulan komiteye ilişkin sessiz kalmasını ‘garip’ olarak değerlendiren Delî, “BM Genel Sekreterri Antonio Guterres’in kurulduğunu ilan ettiği komite, Suriye’deki karışıklığa ilişkin siyasi çözümün yapılması için imzalanan uluslararası anlaşmanın 2254 sayılı maddesine de aykırı. Uluslararası anlaşmaya aykırı olarak kurulan bu komiteye karşı Avrupa ve ABD gibi siyasi gücü olan devletlerin sessiz kalması da garip bir durum” değerlendirmesinde bulundu.

‘Rejim kısmi değişiklikleri kabul ettirmek istiyor’

Oluşturulan komitenin Suriye krizine çözüm bulamayacağına işaret ede Delî, komitenin teknik olarak birbirine zıt gruplardan oluştuğunu anımsattı. Rejimin mevcut anayasayı birkaç değişiklikle kabul ettirmek istediğini belirten Delî, “Açıkçası bu komitenin Suriye’deki sorunlara çözüm olacağını söylemek çok zor. Komitede yer alan rejim ve muhalifler yeni anayasa konusunda birbirine çok zıt fikirlere sahip. Rejim mevcut anayasayı birkaç değişiklikle kabul ettirmek istiyor fakat muhalifler bunu reddediyor. Muhalifler komitenin yapacağı anayasanın Şam’daki kurumlara bağlı kalmasını istemiyor. Rejim, komitenin siyasi bir değişiklik gerektirecek bir karar almayacağını biliyor. Komitede konuşulacak konular, güçler, sistem ve zaman konusunda ciddi şüpheler var” dedi.

‘Astana garantörleri’nin menfaatleri ile uyuşmadığı için Kürtler komiteye dahil edilmedi’

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ve özellikle Kürt halkının komiteden uzak tutulmasını değerlendiren Delî, “Komite Rusya, İran ve Türkiye’nin uzlaşması sonucu oluşturuldu. Bu süreç, Astana’da üç devletin ilk görüşmeleriyle başladı ve Ankara’da üç devlet başkanlarının katılımıyla gerçekleştirilen üçlü zirve ile son buldu. Burada dikkat çeken nokta; her üç devletin son görüşmesinden bir hafta sonra BM’nin komitenin kurulduğunu duyurmasıdır. Bu da komitenin bu üç devletin etkisinde olacağının kesin göstergesidir. Yani bu komite halkların çıkarına göre değil, bu üç devletin çıkarına göre kurulmuş bir komitedir. Halkların iradelerinden bahsetmişken bu üç devletin çıkarlarının ve verdiği mesajların Kürt halkının kazanımlarının karşısında olduğunu da söylemek gerekir” ifadelerini kullandı.

‘Özerk Yönetim’in katılımı siyasi çözümü garantileyecek’

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetim’in DAİŞ başta olmak üzere terör gruplarına karşı verdiği mücadeleye dikkat çeken Delî, “Özerk Yönetim, bölgede yürüttüğü çalışmalar ve ilişkileri ile zaferle çıktı. Yine çok olumlu siyasi ve özerk tecrübe edindi. Bu tecrübenin Suriye için yeni anayasa çalışmalarında yer alması gerekir. Çünkü Özerk Yönetim’in katılımı Suriye’de siyasi bir çözümü garantileyecek” dedi.

Delî, Özerk Yönetim’in Türkiye’nin vetosu ile komiteye dahil edilmediğini ve Özerk Yönetim’in bu temelde anayasa sonuçlarının kendilerini bağlamadığı yönündeki açıklamalarının anlaşılır olduğunu söyledi. Özerk Yönetim’in komiteye dahil edilmemesinin yolun sonu anlamına gelmediğini belirten Delî, “Böylesi bir süreçte siyasi ve diplomasi çalışmalar çok önemlidir” dedi.

(eyl)

ANHA


Diğer Haberler