Bêrîvan Xalid: Kadınların Özerk Yönetimdeki rolü etkin

Interview with Bêrîvan Xalid

Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Eş başkanı Bêrîvan Xalid: “Özerk Yönetim Kadın Koordinasyonu toplum içerisindeki kadınları teşvik etmede öncü ve etkin rol oynamakta. Kadınların iktidar zihniyetten kurtulmaları ve elde edilen kazanımları koruma konularındaki mücadelesi sürüyor.”Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Eş başkanı Bêrîvan Xalid, Özerk Yönetiminin 2 yıllık çalışma ve faaliyetlerinde kadınların etkisi ve rolünü ajansımıza değerlendirdi.

Bêrîvan Xalid ile yapılan röportaj şöyle:

Kadınlar Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi içerisinde kendini nasıl örgütledi? Özerk Yönetimin 2 yıllık çalışmaları içerisinde kadınların rolünü ve etkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kadınlar, Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetim kurumları, sivil kurumlar, askeri alan ve ekonomik alanda öncü ve başlıca rol oynadı. Cizre, Efrîn ve Fırat bölgeleri Demokratik Özerk Yönetimlerinin ilanından Tebqa, Minbic, Reqa ve Dêrazor Sivil Yönetim’lerinin ilanına kadar her alanda ve kurumda kendini örgütledi. Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Kadın Koordinasyonu adı altında eşbaşkanlıktan komite üyeliğine kadar temsilcilik rollerini üstlendi.

Kadınların Özerk Yönetime dâhil olmasının etkileri ne oldu?

Genel olarak kadınlar tüm yönetim ve örgütlenmelerde pozitif ve etkili rol sahibi oldu. Toplumdaki ataerkil zihniyet nedeniyle kadınların yönetimdeki temsilciliği ve eşbaşkan olarak karar organı olma da çok zorluklar yaşadı.

Elbette kadınlar toplumun bir parçasıdır. 2020 yılında toplumun diğer bölümleri de zorluklar yaşadı ancak kadınların yaşadığı zorluklar ve engeller daha fazlaydı.  Ancak tüm engel, zorluk ve eleştirilere rağmen kadınlar yaşamın tüm alanlarında etkili rolün de sahibi olmayı başardılar. Kuzey ve Doğu Suriye Devrimi kazanımlarını ve Özerk Yönetim projesini koruyabilmek için etkin sorumluluk üstlendi. Özgür kadın ruhuyla engelleri aşabilmek için askeri, siyasi ve toplumsal alanda olumlu rol oynadı.

Kadınlar Özerk Yönetim içerisinde ataerkil zihniyete karşı mücadelede nasıl bir yol izledi? İktidar sistemler tarafından topluma entegre edilen yanlış kavramların düzeltilmesinde rolü ne oldu?

İktidar sistemleri farklı anlayışlara sahip. Toplumda erkeklerin kadınlar üzerinde egemen olmasını temsil ediyorlar. İktidara göre erkek başkan, yönetici ve gözlemcidir. Ancak, Özerk Yönetimde ise eşbaşkanlık sistemiyle tüm kurum ve komitelerde bu zihniyetten kurtulma fırsatı yakaladı. İktidar sistemlerinin ataerkil zihniyeti nedeniyle halen de bazı zorluklar yaşıyoruz. Ancak kadınlar sorumluluk, duyarlılık ve eğitimler sayesinde toplumu bu zihniyetten kurtarmak için büyük çaba harcıyor. Toplumda derin bir yer edinen bu zihniyetten birkaç yıl gibi kısa bir sürede kurtulmamız zahmetlidir. Mücadelemiz uzun ve zorlayıcıdır. Bu zihniyetten arınmak için kadınlar Kuzey ve Doğu Suriye Devrimi ile Özerk Yönetim içerisindeki çalışmalarını daha da artırmalıdır.

Kadınlar iktidar savaşlarını nasıl durdurabilir ve yönetimin iktidara dönüşmesini engelleyebilir?

İktidar sistemlerin egemenlik savaşlarının zorunluluklarından kurtarılması amacıyla eğitimler, diyaloglar, seminerler ve toplantılarımız sürüyor. Böylece kadınlar toplumda iktidar sistemlerin aksine bir rol oynuyor.

Kadınların yönetime dâhil olması bölgedeki diğer kadınların da yönetime dâhil olması noktasında teşvik sağladı mı?

Kadınların Özerk Yönetimdeki rolü bölge ve tüm dünyadaki kadınlar için toplumdaki rolünü oynaması ve Özerk Yönetim modeliyle özellikle Kuzey ve Doğu Suriye olmak üzere Suriye’nin tamamında ve Ortadoğu da başlıca model olmasının teşvikinde rolü etkin oldu.

Özerk Yönetim, Kuzey ve Doğu Suriye’de kadın örgütlenmelerinin oluşumundaki desteği nedir? Zorbalığın sonlandırılması için özel bir destek var mı?

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetim komiteleri ve kurullarında kadınlar yer alıyor. Aynı zamanda kadın örgütleri ve bölgedeki sivil toplum kuruluşlarında yer alıyor ve bu komitelerin koordine edilmesinde rol oynuyor. Tüm kadın örgütlerine maddi ve manevi destekler sunuluyor.

Bölgeye ziyaretlerde bulunan yabancı heyetlerin özellikle kadınların yönetime dâhil olması olmak üzere genel olarak Özerk Yönetime ilişkin görüşleri nelerdir? Bu heyetlerle yaptığınız görüşmelerde Özerk Yönetime ne tür anlamlar biçiliyor?

Bölgeye ziyaretlerde bulunan yabancı heyetler, Özerk Yönetim sistemini, kadınların tüm alanlardaki rolünü görünce şokta kalıyor ve bu duruma yoğun ilgi gösteriyor. Heyetler kadınların yönetime dahil olması ve öncü rol oynaması noktalarında özel görüşlere sahipler.

Kadınların 2020 yılındaki başlıca kazanımları neler oldu?

Özerk Yönetim ilanından bu yana kadınlar Kuzey ve Doğu Suriye bölgelerinde birçok kazanım elde etti. Kadın yasaları, yasaların kabul edildiği uygulanmasından eşbaşkanlık sistemine ve Özerk Yönetimin tüm kurumlarında yer almaya kadar Kuzey ve Doğu Suriye Devrimi’nde öncü rolün sahibi oldu.

Kuzey ve Doğu Suriye’de kadınların birçok kazanımı ve projesi var. 2020 yılında özellikle kadınların önünde toplumsal, siyasi, ekonomik ve sağlık konularında (Koronavirüs) birçok engel vardı. İşgalci Türk devletinin bölgeye saldırıları Özerk Yönetim ve kadınların çalışmalarında olumsuz etkiler ve engeller yarattı.

(zd)

ANHA