‘Rusya ve Türkiye’nin çıkar ilişkileri Suriye krizinin ömrünü uzatıyor’

Interview with BEYRUT – ELÎ HESEN – MEDYA HEN

Beyrut Strateji Araştırmaları Merkezi Başkanı ve Türkiye Uzmanı Dr. Mihemed Nûrdîn, Suriye rejiminin Türkiye’nin işgalini kabul etmediğini ancak Rusya ve Türkiye arasındaki çıkar ilişkileri nedeniyle tek başına tavır takınamadığını vurguladı.

Beyrut Strateji Araştırmaları Merkezi Başkanı ve Türkiye Uzmanı Dr. Mihemed Nûrdîn, Suriye’de yaşanan kriz, silahsız bölge, Türkiye’nin işgal ettiği bölgeler ve Türkiye ile Rusya müttefikliğine ilişkin ANHA’nın sorularını yanıtladı.

*Türkiye için Suriye’nin kuzeyinin bir bölümü işgal edebilecek şartlar olgunlaştı mı?

Türkiye, Erdoğan ve Putin arasında 9 Ağustos 2016’da yapılan anlaşmanın ardından Cerablus, Efrîn ve İdlib’i işgal etti. Bunun üzerine Türkiye, Rusya’dan S-400 füzeleri ile petrol ve doğalgaz borularının Karadeniz üzerinden Avrupa’ya geçirme projelerini satın aldı. Ayrıca Rusya, Türkiye’nin Mersin kentinde Nükleer Santral kurdu. Tüm bunlar Rusya’nın kazanımları.

Rusya tüm bunlara karşılık Türkiye’ye, Suriye’de Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı Harekatı adlı operasyon yapıp bölgeyi işgal etmesine izin verdi. Daha sonra İdlib’te alınan silahsız bölge kararından sonra Türkiye’nin 12 noktada askeri üs kurmasına izin verildi. Aynı zamanda Türkiye, Suriye için yeni anayasa çalışmalarında rol oynayacak. Tüm bunlar Türkiye’nin Suriye’yi işgalinin dışında, Suriye’deki siyasi krizde açıkça rolünü oynayabileceği anlamına geliyor. Tüm bunlar da Türkiye’nin kazanımlarıdır.

*Suriye Rejimi ve Rusya’nın Türkiye’nin Suriye topraklarını işgali karşısındaki sessizliği, Türkiye’ye gizlice yeşil ışık yakıldığı anlamına mı geliyor?

Suriye hükümeti, hangi şartlarda olursa olsun Türkiye’nin topraklarını işgal etmesini kabul etmez. Suriye hükümeti tepkisini, Türkiye’nin Suriye topraklarını işgal etme gücünü Rusya’dan aldığını dile getirerek gösterdi. Fakat Şam, tek başına hareket edemeyecek durumda ve Rusya olmadan hiçbir kazanım elde edemez. Şam, Rusya’nın baskısı nedeniyle kendi başına bir karar alıp harekete geçemeyecek durumda. Suriye rejimi de mevcut durumdan memnun değil fakat Rusya’nın tavrını göz önünde bulundurmak zorunda.

*İdlib’de son dönemde Rusya ve Türkiye arasında yaşanan çelişkiler ışığında Rusya, Türkiye’ye baskı kuracak mı yoksa yeni bir anlaşmaya mı gidilecek?

Rusya, Türkiye’yi Suriye topraklarından çıkması için zorlamıyor. Bu durum Türkiye ve Rusya’nın tekrar anlaştığı anlamına geliyor. Yani Hama, İdlib ve Halep kırsalında her iki taraf arasında bir savaş gelişmez. Ya da Suriye rejimi ile silahlı gruplar ve Türk ordusu arasında geniş ve aleni bir savaş yaşanmaz. Bu süreçte Türkiye ve Rusya arasındaki çıkar ilişkileri ve Rusya’nın Türkiye’ye baskı yapmama isteği nedeniyle var olan durum kontrol altında tutulacaktır.

*Türkiye’de yaşanan krize rağmen Suriye’nin içişlerine müdahalesi ve işgal saldırıları Türkiye’nin geleceğini nasıl etkileyecektir?

Şüphesiz ki Suriye’de yaşanan kriz ve Türkiye’ye giden mülteciler, ekonomik olarak Türkiye’yi olumsuz etkiliyor. Aynı zamanda bölgede güvenlik sorununa sebep oluyor. AKP, yerel seçimlerde bir gerileme yaşamasına rağmen Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığı sisteminin var olan durumdan çok etkilenmediğini söylemek mümkün. ABD’nin Türkiye’ye sert müdahale etmemesi halinde Türkiye hükümetinin kendisini mevcut duruma göre ayarlama imkanı çıkar.

ANHA